actief luisteren betekenis

Wat is actief luisteren en hoe werkt het?

In dit artikel leer je wat actief luisteren is en hoe je dit kunt toepassen in je leven

Een van de belangrijkste vaardigheden die je kunt hebben is luisteren. We luisteren om te leren, om te begrijpen, om informatie te verkrijgen en voor ons plezier. Goed luisteren is van grote invloed op de kwaliteit van je relaties met anderen en op de effectiviteit van je werk. Het is het meest fundamentele onderdeel van interpersoonlijke communicatie.

“De meeste mensen luisteren niet met de intentie om te luisteren, maar met de intentie om te antwoorden.” Deze quote van Stephen Covey verwijst naar iets wat we allemaal wel eens meegemaakt hebben: je vertelt iets en je toehoorder “breekt in” om zijn eigen verhaal te vertellen. Of je vertelt iets en je krijgt het idee dat je gesprekspartner niet echt aandacht besteedt aan wat je te vertellen hebt. Vaak vinden we dit erg vervelend.

Maar……zelf horen we ook niet altijd alles wat ons wordt verteld. Onderzoek wijst namelijk uit dat we slechts 25 tot 50% van wat we horen ook daadwerkelijk onthouden. Gelukkig kunnen we de vaardigheid “luisteren” upgraden naar “actief luisteren”. Actief luisteren is een krachtig middel voor een goede communicatie. Wat is actief luisteren nu precies? In dit artikel vertellen we je alles over gesprekstechnieken bij actief luisteren en geven we je actief luisteren voorbeelden.

1. Wat is actief luisteren?

Bij passief luisteren hoor je de spreker praten, maar doe je verder niets. Bij actief luisteren gebruik je een patroon waarbij je op een positieve manier betrokken blijft bij je gesprekspartner. Je hoort niet alleen dát er iets gezegd wordt, je probeert ook daadwerkelijk te begrijpen wát er gezegd wordt.

Het patroon omvat o.a. aandachtig luisteren, parafraseren en reflecteren op wat er gezegd wordt zonder te oordelen en/of advies te geven. Wel is er ruimte voor vragen en antwoorden ter verduidelijking van het gesprek.

Hierdoor zal jij als luisteraar de volledige boodschap beter begrijpen. Zo zorg je ervoor dat de verteller zich gehoord en gewaardeerd voelt. Actief luisteren legt een essentiële basis voor een succesvol gesprek.

Actief luisteren betekenis: je concentreert je helemaal en aandachtig op een spreker, zodat je de boodschap begrijpt er vervolgens bedachtzaam kunt reageren.

Het is tevens belangrijk dat de spreker de luisteraar kan zien, zodat hij bevestigd krijgt dat hij de aandacht heeft van degene aan wie hij vertelt. Actief luisteren kan worden omschreven als luisteren met al je zintuigen.

actief luisteren tips

We leren je wat belangrijk is bij actief luisteren!

2. Technieken en vaardigheden bij actief luisteren

Gesprekstechniek actief luisteren is een vaardigheid die je aan kunt leren en verder kunt ontwikkelen, maar het zal wel enige tijd en veel geduld vragen om het goed onder de knie te krijgen.

Wanneer je actief luistert, doe je een bewuste inspanning om de volledige boodschap die wordt gecommuniceerd te begrijpen in plaats van alleen de woorden te horen die de ander zegt. De inspanning bestaat uit het zorgvuldig aandacht besteden aan en interesse tonen in de andere persoon.

Interesse in iets dat je wordt verteld kun je tonen door zowel verbale als non-verbale communicatie. Door oogcontact, een knikje van het hoofd, een glimlach of een woordje ter aanmoediging zal de spreker zich meer op zijn gemak voelen, waardoor hij makkelijker en eerlijker zal kunnen communiceren.

2.1 Er zijn een aantal technieken die je kunnen helpen bij actief luisteren oefeningen. Jij als luisteraar dient:

• onbevooroordeeld en neutraal te zijn
• geduldig te zijn en eventuele periodes van stilte niet zelf op te willen vullen
• verbale en non-verbale signalen te geven waarmee je aantoont dat je daadwerkelijk luistert
• vragen te stellen om meer duidelijkheid te verkrijgen
• samenvattend te herhalen wat er is gezegd

2.2 Toch zijn alleen actief luister oefeningen en het uitvoeren van de genoemde gesprekstechnieken bij actief luisteren niet voldoende wanneer het gaat om actief luisteren. Het vereist van de luisteraar tevens:

emotionele intelligentie
• moed
• validatie
• integriteit
• transparantie
• bescheidenheid
• pro-activiteit (maar ook assertiviteit)
• acceptatie van feedback
zelfverzekerdheid
• het creëren van realistische verwachtingen
• de juiste lichaamstaal
• observatievermogen
• samenwerkingsvermogen
• het kunnen bereiken van overeenstemming

actief luisteren vaardigheden

3. Tips voor actief luisteren oefeningen

Om actief te leren luisteren kun je gebruik maken van een methode in 5 stappen:

1. geef de spreker je onverdeelde aandacht

2. laat zien dat je luistert

3. geef feedback

4. oordeel niet meteen

5. antwoord op een gepaste manier

Tijdens het actief luisteren orden je de verkregen informatie en zoek je naar samenhang en verklaringen. Om meer inzicht te krijgen stel je vragen. Je luister naar de spreker zonder te oordelen en geeft aan het einde van het gesprek een open, eerlijke en respectvolle reactie.

Om te laten zien dat je naar iemand luistert, kun je bepaalde signalen tonen. Signalen van actief luisteren kunnen onderverdeeld worden in verbale en non-verbale signalen.

Minder communicatie blunders met NLP

NLP is hedendaags erg populair en deze training wordt meerdere keren per dag verkocht. Het is naar onze mening de beste manier om je communicatie bij te spijkeren en te zorgen dat je minder vaak voor paal staat in je communicatie met anderen. 

We hebben direct een kortingscode voor je als welkomstcadeautje: LEERNLP.

Bekijk cadeau

4. Verbale tekenen van actief luisteren

• aanmoediging > kort uitleggen waarom je het met een bepaald punt eens bent, toont aan dat je goed oplet tijdens het gesprek
• bevestiging > korte uitspraken waardoor de verteller merkt dat er actief geluisterd wordt
• vragen stellen > met een relevante vraag toon je je interesse in dat wat de verteller te melden heeft
• reflecteren > check regelmatig of je de verteller goed begrijpt. Voorbeelden van reflecteren zijn: “Je vindt het heel vervelend dat het zo gelopen is.” en “Je vindt het lastig om met alle veranderingen om te gaan.”
• parafraseren > vat in eigen woorden de boodschap van de spreker samen
• verduidelijking > gebruik open vragen; deze kunnen niet alleen met ja of nee beantwoord worden zodat de spreker dieper op bepaalde punten moet ingaan. Voorbeelden van open vragen zijn: “Wat vind jij belangrijke aandachtspunten bij dit project?”, ”Heb jij enig idee hoe we dit op kunnen lossen?” en “Kun je me wat meer vertellen over ……..?”
• empathie tonen > de spreker zal meer op zijn gemak zijn als hij begrijpt dat de luisteraar zijn gevoelens en emoties begrijpt
• samenvatten > het in eigen woorden samenvatten van wat de spreker heeft verteld, zodat hij, indien nodig, de kans krijgt om iets te corrigeren
• herinneren > het onthouden van belangrijke zaken uit een eventueel eerder gesprek, zodat je laat zien dat je niet alleen luistert op het moment van spreken, maar dat je specifieke details onthoudt en er actief over nadenkt.

gesprekstechnieken actief luisteren

 

Let zowel op verbale- als non verbale signalen.

5. Non-verbale tekenen van actief luisteren

Met je houding en lichaamstaal laat je in hoge mate jouw geïnteresseerdheid in de spreker zien. Voorbeelden hiervan zijn:

• knikken met het hoofd
• handgebaren
• oogcontact
• open houding, licht voorovergebogen, armen niet over elkaar
• open gezichtsuitdrukking
• niet afgeleid worden

Actief luisteren met deze tips stellen je in staat een effectief gesprek te voeren. Let bij het luisteren ook op de lichaamstaal van de spreker, want die vertelt je vaak net zo veel als de woorden zelf.

6. Valkuilen bij actief luisteren

Actief luisteren kan hinder ondervinden van barrières die in de weg staan van de informatiestroom. Hieronder benoemen we mogelijke valkuilen:

• geen concentratie > geen of een verlaagde concentratie zal de effectiviteit van de communicatie aanzienlijk verminderen. Lees meer: omtrent concentratie verbeteren>>>
• verkeerde prioriteiten > als luisteraar moet je signalen op kunnen pikken en prioriteit kunnen geven aan belangrijke informatie. Bij een gebrek aan aandacht voor details en teveel aandacht voor minder belangrijke informatie is het lastig om de context van het gesprek te kunnen identificeren
• culturele verschillen > misverstanden door culturele overtuigingen en waardes, taalgebruik, fysiek uiterlijk en accenten kunnen actief luisteren belemmeren. Om deze misverstanden en belemmeringen te verminderen moet je je als luisteraar vooral focussen op de inhoud van het gesprek en je bewust zijn van eventuele vooroordelen, aannames en overtuigingen
• de spreker in de rede vallen
• het gesprek proberen te bespoedigen of abrupt afbreken
• vertellen dat je ook ervaring hebt met hetgeen je wordt verteld en zo de aandacht op jezelf vestigen
• voorbijgaan aan zaken die je niet helemaal begrijpt
• te snel (be)oordelen > wanneer je het actief luisteren hiervoor onderbreekt kost het tijd, het frustreert en het leidt je af van de daadwerkelijke boodschap. Laat de spreker uitpraten en onderbreek hem niet met tegenargumenten.

Lees ook: zo kun je je communicatie verbeteren>>>

actief luisteren boek
Wanneer je actief luistert zal ook je algehele communicatie verbeteren, door dat je beter kunt reageren op iemand anders.

7. Actief luisteren op je werk

Door tips voor actief luisteren en door oefenen kun je je vaardigheid verbeteren. Door beter te luisteren kun je je productiviteit en je vermogen om te overtuigen en onderhandelen verbeteren.

Daarnaast leer je al doende om conflicten en misverstanden te vermijden. Dit kan een positieve invloed hebben op de manier waarop je verschillende contacten in je leven benadert.

Dat geldt niet alleen voor sociale contacten en relaties, maar ook op de werkvloer. De betekenis van actief luisteren op de werkvloer is dat het je in staat stelt problemen beter te begrijpen.

Het helpt om te leren samenwerken en om tot oplossingen voor problemen te komen. Door actief te luisteren straal je geduld uit, wat zeer belangrijk is in leidinggevende functies.

Actief luisteren als vaardigheid bevordert het kritisch denkvermogen. Dat is het intellectuele proces waarbij door ervaring, observatie, reflectie, redenering en communicatie verkregen informatie vakkundig en actief wordt toegepast, geanalyseerd en geëvalueerd.

Met kritisch denken beoordeel je informatie op kwaliteit en kwantiteit om zo problemen op te lossen. Het helpt je doelen te verduidelijken, aannames te onderzoeken, bewijs te evalueren en conclusies te beoordelen. Kortom, actief luisteren helpt je om verandering tot stand te brengen.

actief luisteren op het werk
Wanneer je actief luistert, voelt je gesprekspartner zich meer gehoord en zal de relatie verbeteren. Kijk hieronder voor een boek of betaalbare training wat betreft actief luisteren.

8. Een goed boek over actief luisteren en communicatie

Wanneer je meer wilt lezen en leren over actief luisteren, kan het voor veel mensen handig zijn om hier een boek bij te gebruiken. 

In een boek vind je nog net wat meer informatie dan hier op de webpagina en wordt het ook wat uitgebreider beschreven. Hierdoor kan het makkelijker toe te passen zijn in de praktijk omdat je het dan waarschijnlijk nog beter zal begrijpen.

Wij hebben natuurlijk zelf  de nodige boeken gelezen op dit gebied en hebben een erg goed boek voor je apart genomen waarin communicatie in het algemeen beschreven wordt, maar ook een erg sterk deel over actief luisteren geschreven is. 

Dit is dus een uitermate goed boek om als vervolg op dit artikel te lezen en je zal de tips en vaardigheden die beschreven worden direct toe kunnen passen in de praktijk. 

Een boek of training zal je verder helpen om je vaardigheden te verbeteren en ze ook permanent te laten blijven.

9. Een goede cursus / training door middel van makkelijk begrijpbare video's, speciaal voor actief luisteren

Ben je meer visueel ingestel en houdt je niet zo van boeken lezen? Geen reden tot paniek, ook dan hebben we iets voor jou. 

Deze training is namelijk de best verkochte training wat betreft actief luisteren op deze website en het is nog een koopje ook!

Dan denk je wat zegt dat nou: ”best verkocht op zo’n website”. Nou deze website heeft het grootste aantal cursussen ter wereld en heeft ontzettend hoog gewaarde training en cursussen. Wat ons betreft de nummer 1 ter wereld.

Via deze link kun je naar de hoog gewaarde en betaalbare cursus actief luisteren gaan>>>

4 reacties op “Wat is actief luisteren en hoe werkt het?”

  1. Pingback: Wat is verbale communicatie? - + tips - Mindsetking

  2. Pingback: Wil je je communicatie verbeteren? Genoeg tips - Mindsetking

  3. Pingback: Hoe ontvang je feedback op de juiste manier? - Mindsetking

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *