Wat is dopamine en wat is het effect?

Dopamine is een neurotransmitter die in de hersenen wordt aangetroffen en een belangrijke rol speelt in veel lichaamsfuncties. Het wordt vaak “gelukshormoon” genoemd vanwege zijn rol in beloningsgemotiveerd gedrag, maar het is betrokken bij veel meer dan alleen ons vermogen om plezier te voelen. Dopamine helpt ook bij het reguleren van beweging, emotionele reacties en zelfs ons leervermogen.

In dit artikel geef ik je een betekenis van dopamine en gaan we in op de lichamelijke processen waarbij dopamine betrokken is.

Betekenis van dopamine

Dopamine is een neurotransmitter, wat betekent dat het werkt als een chemische boodschapper tussen zenuwcellen en helpt bij het overbrengen van signalen in je hersenen. Het speelt een belangrijke rol bij het reguleren van de stemming, motorische controle, motivatie, beloningszoekend gedrag en andere vitale lichaamsfuncties.

Het begrijpen van de betekenis van dopamine begint met het begrijpen van het belang ervan in ons lichaam. Wanneer dopamine op de juiste niveaus in de hersenen wordt afgegeven, helpt het ons plezier te voelen en worden we beloond voor positief gedrag, zoals het eten van voedzaam voedsel of lichaamsbeweging.

Lage niveaus van dopamine kunnen een dopamine tekort veroorzaken en leiden tot depressie en gebrek aan motivatie. Te veel dopamine kan manie of psychose veroorzaken. Dopamine helpt ook bij het reguleren van beweging; wanneer de niveaus te laag zijn, kunnen mensen moeite hebben met coördinatie of tremoren ervaren.

Specifieke artikelen van ons over dopamine:

Dopamine effect: waar speelt dopamine een rol?

Om je een beter inzicht te geven in de werking van dopamine in ons lichaam en wat hier nou precies doet, heb ik onderstaand overzicht voor je gemaakt. Houdt er rekening mee dat dit de meest bekende processen zijn, waarbij dopamine betrokken is en dat er wellicht nog een aantal andere kunnen zijn.

  1. Motorische functies: Dopamine is essentieel voor het coördineren van vloeiende, gecontroleerde bewegingen en is dus van belang voor je motoriek. Dit is de reden waarom aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson, waarbij dopamine producerende neuronen in de hersenen afsterven, leiden tot motorische problemen zoals stijfheid, trillen, en traagheid.
  2. Beloning en plezier: Dopamine wordt vaak geassocieerd met het gevoel van genot of beloning en wordt zodoende een gelukshormoon genoemd. Het speelt een grote rol bij het gevoel van voldoening dat we ervaren na een maaltijd, seksuele activiteit, en andere activiteiten die we als plezierig ervaren en een overdaad aan deze ervaringen, kan je dopamine niveaus uitputten.
  3. Eetlust en spijsvertering: Dopamine speelt een rol in het reguleren van de eetlust, en het draagt ook bij aan de motorische controle van de spijsvertering.
  4. Slaap-Waakcyclus: Dopamine is betrokken bij het reguleren van onze slaap-waakcycli. Het helpt ons alert en wakker te blijven gedurende de dag, en het niveau daalt normaal gesproken wanneer het tijd is om te slapen. Heb je een tekort aan dopamine? Dan kan het lastiger zijn om in slaap te komen.
  5. Leerprocessen en geheugen: Dopamine is essentieel voor bepaalde soorten leren, vooral taken die betrekking hebben op beloning en motivatie. Dopamine is ook betrokken bij het werkgeheugen, wat ons in staat stelt om informatie over een korte periode te behouden en er ook weer wat mee te doen. Bijvoorbeeld werkgerelateerd: je leert iets nieuws en je zet het daarna om in de praktijk. Dit gaat makkelijker bij hoge niveaus van dopamine.
  6. Stemming en emotie: Dopamine-niveaus in de hersenen kunnen van invloed zijn op onze stemming en emoties. Lage niveaus worden in verband gebracht met symptomen van depressie, terwijl verhoogde niveaus kunnen bijdragen aan gevoelens van euforie en geluk.
  7. Pijnverwerking: Dopamine is ook betrokken bij de manier waarop onze hersenen pijn verwerken en ik zal je vertellen hoe. Het lijkt een rol te spelen in zowel de perceptie van pijn als in onze reacties op pijn. Hierbij zorgen lage niveaus van dopamine weer voor een hogere pijnervaring.
  8. Seksueel gedrag: Dopamine is belangrijk voor seksueel verlangen en wanneer men aan seksuele daden denkt, zullen de dopamine niveaus ook stijgen. Wanneer de daad dan ook lijkt te gebeuren, stijgen de niveaus nog verder. Blijft de daad uit en blijft het slechts een verlangen, dan zullen de niveaus naar verloop iets dalen.
  9. Aandacht en focus: Dopamine is van vitaal belang voor het reguleren van aandacht en concentratie. Mensen met aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) hebben vaak een verstoring in de manier waarop hun hersenen dopamine gebruiken.
  10. Regulering van prolactine: Dopamine reguleert de afscheiding van prolactine, een hormoon dat de melkproductie na de bevalling stimuleert en de vruchtbaarheid beïnvloedt.

Elk van deze processen toont aan hoe cruciaal dopamine is voor ons dagelijks functioneren en algemeen welzijn. Het is niet alleen het ‘gelukshormoon’, maar een essentiële neurotransmitter die helpt om een breed scala aan lichaamsfuncties te coördineren.

+ berichten

Hey daar! Ik ben Asadullah, en mijn hart klopt voor de gezondheid van de mens. Deze passie bracht me ertoe om de studie Geneeskunde te volgen aan een vooraanstaande universiteit. Wanneer ik niet studeer, schrijf ik met veel plezier artikelen over gezondheidsthema's om iets bij te verdienen. Ik ben blij om deel uit te maken van het Mindsetking team, want hier kan ik mijn liefde voor gezondheid en schrijven combineren, en het is geweldig om te weten dat mijn bijdragen anderen kunnen helpen en inspireren.